Nghị quyết 68-NQ/TW xác định kinh tế tư nhân là “một động lực quan trọng nhất” của nền kinh tế quốc gia, thậm chí đặt mục tiêu khu vực này đóng góp khoảng 55–58% GDP vào năm 2030. Nghe rất hào hứng: tư nhân được gọi tên như động cơ tăng trưởng, doanh nhân được ví như “chiến sĩ trên mặt trận kinh tế”. Nhưng chưa kịp khởi động động cơ, Nghị quyết 79-NQ/TW lại khẳng định kinh tế nhà nước “giữ vai trò chủ đạo”. Vậy rốt cuộc chiếc xe “vươn mình” này có mấy tay lái?
Tất nhiên, về lý thuyết, hai khu vực hoàn toàn có thể cùng tồn tại: Nhà nước giữ những lĩnh vực chiến lược, tư nhân trở thành lực lượng năng động thúc đẩy tăng trưởng. Chính các văn bản cũng nói đến việc các thành phần kinh tế bình đẳng, hợp tác và cạnh tranh lành mạnh. Nhưng câu hỏi khó chịu nằm ở chỗ khác: nếu khu vực được gọi là “động lực quan trọng nhất” vẫn hoạt động trong một nền kinh tế mà khu vực khác được xác định là “chủ đạo”, thì ranh giới quyền lực, nguồn lực và cơ hội cạnh tranh sẽ được thiết kế thế nào?
Châm biếm một chút: muốn chạy nhanh thì cần động cơ mạnh, nhưng nếu động cơ mạnh nhất vẫn phải nhường ghế lái cho “vai trò chủ đạo”, hành khách có quyền hỏi chiếc xe sẽ tăng tốc bằng cách nào. “Vươn mình” không chỉ cần khẩu hiệu hay những danh xưng đẹp đẽ; nó cần luật chơi rõ ràng, cạnh tranh thực chất, quyền tài sản được bảo đảm và nguồn lực được phân bổ hiệu quả. Chính các văn bản cũng thừa nhận yêu cầu về cạnh tranh bình đẳng, minh bạch và cải thiện thể chế. Nếu hai nghị quyết không thật sự mâu thuẫn, vậy xin hãy giải thích thật rõ: động lực quan trọng nhất sẽ được tự do tăng tốc đến đâu khi “vai trò chủ đạo” vẫn ngồi ở vị trí trung tâm?
https://www.facebook.com/share/p/1ErPoErS17/
