Vụ việc công an Lạng Sơn chặn xe khách, yêu cầu xuất trình giấy tờ chứng minh nguồn gốc của… những con ve sầu không đơn thuần là một câu chuyện nực cười về thủ tục hành chính. Đằng sau mức phạt „trên trời“ 50 triệu đồng nhắm vào những người lao động nghèo, Việc kiểm soát tuyệt đối nguồn lợi tự nhiên và triệt tiêu sinh kế tự phát đang dần lộ diện.
Hãy đặt câu hỏi: Từ bao giờ thiên nhiên lại cần „hộ khẩu“? Ve sầu là sản vật của đất trời, là mồ hôi nước mắt của những người dân chui rừng lội suối đêm ngày. Việc đòi hỏi „hóa đơn, chứng từ“ cho một loài côn trùng hoang dã là một yêu cầu phi lý, nhằm mục đích biến mọi giao dịch của dân nghèo thành „vi phạm pháp luật“. Phải chăng, đây là một chiến dịch „dọn đường“ để các tập đoàn thực phẩm hoặc các đường dây độc quyền gom hàng rẫy bỏ sự cạnh tranh từ tiểu thương tự do? Khi người dân không thể bán trực tiếp vì sợ phạt, họ buộc phải bán rẻ cho những „ông lớn“ có đủ khả năng „chạy“ giấy tờ.
Hệ thống đang gửi đi một thông điệp: Không có gì là miễn phí, kể cả con ve trên rừng. Việc „luật hóa“ cả những sản vật nhỏ nhặt nhất chính là cách để chính quyền len lỏi vào từng bữa cơm, từng túi tiền lẻ của người lao động. Khi người nghèo không còn đường sống từ rừng, họ sẽ phải quỳ lụy hơn vào các chính sách cứu trợ hoặc chấp nhận làm lao động giá rẻ trong các khu công nghiệp.
Công lý ở đâu khi kẻ tham nhũng tiền tỷ thì khó tìm, nhưng người dân bán ve sầu lại bị truy quét như tội phạm kinh tế? Đây không phải là quản lý thị trường; đây là một cuộc „vây ráp“ túi tiền của nhân dân dưới chiêu bài thượng tôn pháp luật.
