Nghe qua, biểu tượng “3 hạt lúa” cao 24 mét trị giá 20 tỷ được giới thiệu như một công trình tri ân người nông dân. Nhưng châm biếm thay, người trồng lúa có lẽ không thể ăn biểu tượng, cũng không thể bán tượng để trả tiền phân bón. Trong lúc nông sản bấp bênh, chi phí đầu vào tăng, đầu ra thiếu ổn định, việc dựng một khối bê tông khổng lồ để “tôn vinh” dễ khiến người ta hỏi: đây là tôn vinh lao động, hay tôn vinh tư duy hình thức?
Hai mươi tỷ, với người làm chính sách có thể là dự án cảnh quan. Nhưng với nông dân, đó có thể là hỗ trợ thủy lợi, kho trữ lúa, giảm chi phí vật tư, hay cứu bao mùa vụ. Điều cay đắng là người được nói đến trong dự án lại có thể là người hưởng lợi ít nhất từ nó. Họ cần giá lúa đủ sống, không phải một biểu tượng cao để ngước nhìn trong lúc ruộng đồng lỗ vốn.
Châm biếm hơn, cùng lúc có thể bàn chuyện siết thuế, tăng phí đầu vào, rồi lại dùng tiền công xây tượng cho nông dân “đỡ tủi”. Một tay tăng gánh nặng, một tay dựng biểu tượng an ủi — nghịch lý ấy mới là phần đắt đỏ nhất.
Biểu tượng không sai, nhưng biểu tượng đứng trên nhu cầu sống còn thì dễ thành tượng đài của lãng phí. Bởi điều người nông dân cần không phải ba hạt lúa khổng lồ bằng bê tông, mà là những hạt lúa ngoài đồng đủ nuôi gia đình. Và đôi khi, công trình tôn vinh lớn nhất cho người nông dân không phải tượng cao bao nhiêu mét, mà là để họ không còn phải cúi đầu vì nợ nần.
https://www.facebook.com/share/p/18ahYYcGJi/
