Ngày 21/9, bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc, ông Tô Lâm xuất hiện trên Bloomberg TV với một thông điệp nghe khá “cận kỳ”: Việt Nam và Hoa Kỳ đang rất gần một thỏa thuận thương mại. Nhưng trong ngoại giao, chữ “gần” đôi khi vẫn là một khoảng cách đủ dài để cả đoàn đàm phán tiếp tục ngồi vào bàn.
Mục tiêu được nêu là một thỏa thuận thuế quan “đối ứng, cân bằng và công bằng”. Nghe qua tưởng chỉ vài mỹ từ, nhưng phía sau là cả một trường thương mại với vô số phép tính. Muốn thu hẹp chênh lệch thương mại, Việt Nam cũng tính chuyện tăng nhập khẩu hàng công nghệ cao từ Mỹ, từ máy bay, hạ tầng đường sắt đến những dự án năng lượng quy mô lớn. Rồi câu chuyện “trung chuyển” xuất hiện như một hồi trống giữa đại điện. Ông Tô Lâm khẳng định Việt Nam không chấp nhận trung chuyển hàng hóa. Nói theo phép Hán–Việt, ấy là “chính danh”: hàng hóa phải có xuất xứ minh bạch, sản xuất thực chất và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.
Thương trường vốn không có chỗ cho những lớp hóa trang quá dày. Một sản phẩm muốn mang danh Việt Nam thì cái danh ấy phải đi cùng thực chất. Còn thỏa thuận với Washington? Vẫn đang ở chữ “rất gần”, nghĩa là cánh cửa đã nhìn thấy, nhưng chìa khóa vẫn còn nằm trên bàn đàm phán.









