Những ngày cận Tết, khi người dân nghèo tất bật kiếm thêm vài đồng để có nồi bánh chưng, bộ quần áo mới cho con, thì một “chiến dịch đặc biệt” lại đồng loạt khởi động. Theo cách nói của dân gian, đó là lúc Tổng Bí thư Tô Lâm “xua quân” ra quân dẹp vỉa hè, trả lại trật tự, sạch bong, kin kít, không còn chỗ cho hàng rong hay những phận đời bé nhỏ.
Trong kịch bản quen thuộc ấy, cụ bà bán vài cốc nước mía, ông lão đẩy xe bánh mì cũ kỹ bỗng trở thành “đối tượng cần xử lý”. Họ bị gom lên xe như chiến lợi phẩm, giữa tiếng còi hụ và ánh đèn xanh đỏ, chẳng khác gì tội phạm nguy hiểm. Còn vỉa hè thì bỗng rộng thênh thang, sạch sẽ lạ thường, đủ để xe sang lướt qua, đủ để quan chức dạo bộ ngắm phố phường “văn minh”.
Mục tiêu thật sự không nằm ở trật tự đô thị, mà ở việc “làm đẹp” bộ mặt thành phố trước các dịp lễ, hội nghị, hay đơn giản là để chứng minh quyền lực của mô hình công an trị. Luật pháp được áp dụng rất nghiêm, nhưng kỳ lạ thay, chỉ nghiêm với người nghèo. Với tham nhũng, lợi ích nhóm, những túi tiền phình to bất thường, luật lại mềm như bún.
Dân nghèo bị xem như cỏ rác, quét đi cho sạch mắt. Miếng cơm manh áo bị hy sinh cho cái gọi là mỹ quan. Và thế là, dưới danh nghĩa “công bằng, văn minh”, trật tự được lập lại, nhưng là trật tự phục vụ người ở trên, còn người ở dưới thì đành đói mà… im lặng đón Tết.
Lê Anh
