Từ ngày 1/7/2026, Nghị định 164/2026/NĐ-CP quy định mới về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn chính thức có hiệu lực. Theo nội dung được công bố, việc kê khai được tập trung vào các vị trí được xác định là có nguy cơ tham nhũng cao, thay vì áp dụng đồng đều như trước đây.
Cơ quan quản lý nhà nước cho rằng cách tiếp cận này nhằm giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm nguồn lực và chú trọng tập trung công tác kiểm soát với các nhóm đối tượng trọng điểm.
Tuy nhiên, ngay sau khi Nghị định này có hiệu lực, giới chuyên gia quản lý nhà nước đã đặt ra câu hỏi về hệ lụy của việc thu hẹp diện phải kê khai thường xuyên.
Một số ý kiến lưu ý rằng nhiều vị trí giải quyết công việc trực tiếp với người dân và doanh nghiệp, như thanh tra, kiểm toán, thi hành án hay một số chức danh quản lý trước đây thuộc diện phải kê khai định kỳ nhưng nay không còn được áp dụng.
Theo đó, nguy cơ phát sinh tiêu cực không chỉ tồn tại ở cấp lãnh đạo mà còn xuất hiện trong bộ phận thực thi chính sách, như: cấp phép, thanh tra, kiểm tra và giải quyết thủ tục hành chính.
Vì vậy, việc thu hẹp phạm vi kê khai tài sản theo quy định mới có thể làm giảm hiệu quả của công tác giám sát nếu không đi kèm các biện pháp kiểm tra khác chặt chẽ hơn.
Trong khi đó, nhiều ý kiến cho rằng việc áp dụng cần đi kèm tiêu chí rõ ràng, cùng với cơ chế giám sát độc lập để bảo đảm tính thống nhất chung.
Kinh nghiệm quốc tế cũng cho thấy, ở nhiều quốc gia áp dụng cơ chế kê khai tài sản kết hợp với việc kiểm tra giám sát độc lập của các tổ chức xã hội dân sự, đối chiếu dữ liệu thuế và tài chính.
Việc Nghị định 164 có đạt được mục tiêu hay không cần có thêm thời gian để có câu trả lời. Tuy nhiên, công luận cho rằng đây là một chủ đề quan trọng nhận được sự quan tâm đáng kể của dư luận.
Vì thế ông Tô Lâm cần có thái độ kiên quyết, và triệt để không để xảy ra tình trạng “đánh trống, bỏ dùi” như trước đây.
Hồng Lĩnh – Thoibao.de
