Chiếc sổ hộ khẩu giấy rách nát của thế kỷ trước tưởng đã mồ yên mả đẹp, nào ngờ lại „đầu thai“ hoàn hảo thành chiếc thẻ căn cước gắn chíp và mã định danh VNeID. Ngày xưa, công an gõ cửa đòi kiểm tra tạm trú giữa đêm; ngày nay, họ chẳng cần rời phòng máy lạnh vẫn biết bạn vừa quẹt thẻ mua gì, nhắn tin cho ai và đang đứng ở góc phố nào.
Một „Siêu bộ“ quyền lực đang phình to bất chấp quy luật tinh gọn bộ máy, thản nhiên nuốt trọn từ cái giấy phép lái xe đến dữ liệu hàng không. Khi cả xã hội thắt lưng buộc bụng, ngân sách lại đổ về để nuôi lớn một hệ thống giám sát tinh vi.
Chiếc lồng sắt năm xưa chỉ khóa được đôi chân, còn chiếc lồng số hóa hôm nay khóa luôn cả tư duy và quyền riêng tư của công dân. Bao cấp 2.0 đã đến, không tiếng động, nhưng ngột ngạt và toàn diện hơn bao giờ hết.









