Vở kịch lịch sử Việt Nam suốt thế kỷ 20 được dàn dựng bằng một kịch bản độc thoại: Chỉ có một đảng duy nhất cứu nước, và chỉ có một con đường duy nhất là bạo lực cách mạng. Kịch tính ở chỗ, trong khi các quốc gia châu Á khác giành độc lập bằng những bản hiệp định ký trên bàn nghị sự mà không tốn một giọt máu, thì chúng ta lại tự hào vì đã nướng hàng triệu sinh mạng vào hai cuộc chiến trường kỳ.
Người ta ca tụng chiến thắng năm 1975 như một đỉnh cao chói lọi, nhưng cố tình lờ đi sự thật rằng độc lập dân tộc chỉ là cái cớ, còn mục tiêu tối thượng của Đảng Lao động thời bấy giờ là giành quyền độc tài chính trị tuyệt đối.
Để đổi lấy sự độc quyền cai trị của một ý thức hệ ngoại lai, cái giá phải trả là một đất nước tan hoang, những gia đình ly tán và một hố sâu ngăn cách lòng người cho đến tận hôm nay. Bản lĩnh của một dân tộc không nằm ở số lượng nghĩa trang liệt sĩ, mà nằm ở sự dũng cảm nhìn thẳng vào quá khứ. Đã đến lúc bóc trần những huyền thoại tự phong để thấy một sự thật trần trụi: Chúng ta đã chọn con đường đẫm máu nhất để đạt được thứ mà người khác có được bằng lý trí và sự đối thoại.










